خطر همچنان در مناطقی همچون پارك ملی سرخه حصار و خجیر در تهران ،‌پارك ملی بمو در شیراز و مناطق حفاظت شده جاجرود ،‌ورجین و البرز مزكزی و دیگر مناطق حفاظت شده گیلان و مازندران و گلستان بیشتر حس می شود چرا كه گستره زمین خواری و ویلاسازی دراین مناطق به حدی بوده كه حتی برخی از این ویلاها در داخل مناطق ساخته شدند .

صاحبان ویلا بعضا با گذاشتن دام برای حیوانات گرسنه و ریختن علوفه در یك مسیر معین ،‌جانور را تا داخل حیاط  ویلا می كشند و سپس درب منزل را بسته و حیوان را به منظور استفاده از گوشت آن می كشند . به همبن دلیل است كه این روزها كمك و امدرسانی به حیات وحش گرسنه می بایست به طور جدی  مورد توجه قرار گیرد. شاید  بهترین كار این باشد كه در این مناطق كوهستانی علوفه ریزی در قلب مناطق به طور مداوم صورت گیرد تا گله های وحوش مجبور نباشند برای یافتن غذا به حاشیه جاده ها و روستاها و شهرها مهاجرت كنند .

این یادداشت به همراه گزارشی از خدمات زنده یاد دکتر هرمز اسدی ، روز یشکنبه  ۲۳/۱۰/۸۶ در کارگزاران به چاپ رسید

سرما و آدم ها به کمین نشسته اند

مژگان جمشیدی - در پي بارش برف و كاهش شديد دماي هوا طی هفته های اخیر چندین دریاچه و تالاب در كشور یخ بستند. دریاچه شورابیل در اردبیل، ‌زریوار در كردستان ، ‌دریاچه سبلان و حتی درياچه " غربال بيز " در یزد كاملا پوشیده از یخ شدند. در عین حال بارش برف در بسیاری از مناطق كوهستانی و حتی جنگلی و دشتی به قدری بی سابقه گزارش شده كه بسیاری از گونه های حیات وحش را با خطر مرگ و گرسنگی مواجه ساخته است . هم اكنون درياچه زريوار ، به عنوان بزرگترين دریاچه آب شيرين كشور در شهرستان مريوان كاملا پوشیده از یخ شده است این در حالی است كه مريوان همواره گرمترين شهر استان كردستان محسوب مي‌شد با این حال زریوار برای دومین سال متمادی یخ زد تا انبوهی از پرندگان مهاجر با مشكل كمبود غذا و سرمازدگی مواجه شوند. هر چند وقوع این پدیده در زریوار طبیعی است اما در شورابیل اردبیل كاملا غیر طبیعی است چرا كه شورابیل تازمانی كه یك دریاچه آب شور بود و وزارت جهاد كشاورزی و مسئولان استانی این دریاچه را با انتقال آب شیرین تغییر نداده بودند این پدیده هرگز رخ نمی داد. هم اكنون وقوع پديده یخبندان، خطر شكار پرندگان كنار آبزي تالابها را افزايش داده است از این رو اداره حفاظت محيط زيست شهرستان مريوان طي اطلاعيه‌اي از مردم در خواست كرده ضمن حفاظت از گونه‌هاي جانوري استان ، از شكار پرندگان و حيوانات وحشي خودداري كنند.

از سوی دیگر در یك رخداد نادر ، چشمه و درياچه غربال بيز یزد هم یخ بست كه طي ‪ ۳۰سال گذشته در اين شهرستان بي‌سابقه بوده‌است. مردم یزد می گویند كمتر كسي در طي اين سال‌ها شاهد يخ زدن اين چشمه و درياچه معروف استان يزد در جوار روستاي مدوار بوده‌است. چشمه و درياچه" غربال بيز " يكي از معروف‌ترين مناطق ديدني استان كويري يزد محسوب مي‌شود كه به دليل دارا بودن مناظر ديدني و طبيعي همواره در طول سال بويژه بهار ، پذيراي مسافران است. اين چشمه در فاصله چهار كيلومتري جنوب غربي مهريز و در كنار روستاي تاريخي مدوار مهريز قرار دارد.

در حال حاضر بسیاری از تالابهای جنوب دریاچه ارومیه نیز با خطر یخ زدگی مواجه شدند و همین امر اداره كل حفاظت محيط زيست استان آذربايجان غربي را بر آن داشت تا با انتشار اطلاعيه‌اي از مردم استان بخواهد كه از وارد كردن هرگونه آسيب به جانوران وحشي و پرندگان خودداري كنند. بر اساس اين اطلاعيه، با توجه به برودت هوا و بارش برف سنگين و به دليل كاهش منابع تغديه‌اي در محيطهاي طبيعي، احتمال حضور پرندگان و حيوانات وحشي در جوار بافت‌هاي مسكوني افزايش يافته است. در عین حال بازار شكار غیر مجاز و هجوم شكارچیان به جانوران آسیب دیده كماكان داغ است به نحوی كه در دو روز گذشته مامورين گارد اجرايي اداره كل آذربایجان غربی ‪ ۲۲نفر از شكارچيان متخلف را به همراه‪ ۱۶قبضه اسلحه، ‪ ۷۰عدد فشنگ، سه رشته تور، ‪ ۱۴۹قطعه ماهي، لاشه چهار خرگوش و لاشه پنج قطعه اردك كشف كردند. اداره كل محیط زیست استان آذربایجان غربی از  مردم خواسته است ضمن كمك به حيات وحش و خودداري ازوارد كردن هرگونه آسيب به جانواران وحشي، تخلفات را به اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي اطلاع دهند.

برف و سرما این روزها حتی ‌بسیاری از پستانداران و سایر پرندگان را نیز با مشكل روبرو ساخته است،‌ گله های قوچ و میش و كل و بز در بسیاری از مناطق كوهستانی در استانهای غربی و شمالی كشور با خطر گرسنگی و مرگ دست و پنجه نرم می كنند. هر چند معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست به كارگزاران اعلام كرده كه عملیات علوفه رسانی در برخی از مناطق بحرانی آغاز شده اما واقعیت این است كه به دلیل كمبود امكانات ،‌این اقدامات نمی تواند كافی به نظر برسد ،‌ضمن اینكه سرمای هوا و برف سنگین باعث می شود تا گله های وحوش به منظور یافتن غذا خود را به مناطق شهری و روستایی برسانند و همین بزرگترین خطر برای حیات وحش است . هم اكنون علوفه ریزی در استانهای چهارمحال و بختیاری، ‌فارس ،‌ گیلان ،‌تهران و اصفهان و كهكیلویه ،‌چه به صورت دستی و چه به صورت هوایی با بالگرد های نیروهای نظامی صورت گرفته اما خطر همچنان در مناطقی همچون پارك ملی سرخه حصار و خجیر در تهران ،‌پارك ملی بمو در شیراز و مناطق حفاظت شده جاجرود ،‌ورجین و البرز مزكزی و دیگر مناطق حفاظت شده گیلان و مازندران و گلستان بیشتر حس می شود چرا كه گستره زمین خواری و ویلاسازی دراین مناطق به حدی بوده كه حتی برخی از این ویلاها در داخل مناطق ساخته شدند . صاحبان ویلا بعضا با گذاشتن دام برای حیوانات گرسنه و ریختن علوفه در یك مسیر معین ،‌جانور را تا داخل حیاط  ویلا می كشند و سپس درب منزل را بسته و حیوان را به منظور استفاده از گوشت آن می كشند . به همبن دلیل است كه این روزها كمك و امدرسانی به حیات وحش گرسنه می بایست به طور جدی  مورد توجه قرار گیرد. شاید  بهترین كار این باشد كه در این مناطق كوهستانی علوفه ریزی در قلب مناطق به طور مداوم صورت گیرد تا گله های وحوش مجبور نباشند برای یافتن غذا به حاشیه جاده ها و روستاها و شهرها مهاجرت كنند . در مناطق تالابی نیز می توان به طور گسترده اقدام به توزیع انواع دانه های خوراكی همچون گندم ،‌جو ،‌ارزن و --- كرد تا پرندگان با مشكل غذا مواجه نباشند . به هر حال این موضوع كه اگر این روزها برف و سرما بسیاری از مردم را با مشكل مواجه ساخته ، نباید باعث شود تا كمك به ‌حیات وحش به حاشیه رانده شود . حیات وحش و تنوع زیستی هر سرزمینی میراث مشترك جهانی است كه به همه دنیا تعق دارد و وظیفه حفاظت از آنها در وهله نخست با مردم و دولت هر كشوری است .