شكي نيست كه سرزمين ايران از تنوع زيستي منحصربه‌فردي در بين كشورهاي همسايه برخوردار است ليكن به جاي تنوع انتشارات و تاليف‌ها و طرح‌هاي حفاظتي شايد بهتر باشد ايران را داراي بالا‌ترين اختلا‌ف‌نظر و ايده در ميان كارشناسان عالي‌رتبه و حتي دانشجويان تازه وارد شده به دانشگاه هم بدانيم. در اين ميان يقينا قرباني اصلي چيزي غير از حيات وحش و ميراث طبيعي كشورمان نخواهد بود. ‌گرگ‌هاي ايران را از اين به بعد گرگ هندي مي‌خوانند، ‌شير آسيايي كه حتي در نام علمي خود، نام كشورمان را يدك مي‌كشيد به شير هندي موسوم شده و حالا‌ نوبت به پلنگ ايراني رسيده است.

گستره وسيع پراكنش پلنگ، ‌الگوي متنوع رنگ‌آميزي بدن و خصوصيات ريخت‌شناسي آن منجر به نامگذاري 27 زيرگونه در بدو رده‌بندي اين گونه توسط <پوكوك> در سال 1930 شد. اما در سال 1996 ميتاپالا‌ و همكارانش با استفاده از تكنيك‌هاي ژنتيك مولكولي و اندازه‌گيري‌هاي ريخت‌شناسي، ‌به بررسي وضعيت انواع پلنگ در دنيا پرداخته و بر اساس تجزيه و تحليل‌هاي خود 6 گروه اصلي جغرافيايي از پلنگ‌ها را براي آفريقا،‌مركز آسيا، ‌هندوستان، ‌سريلا‌نكا، ‌جاوه و آسياي شرقي اعلا‌م كردند. بر اين اساس آنها 8 زيرگونه مختلف را براي پلنگ‌ها اعلا‌م كرده و پلنگ‌هاي مركز آسيا را تحت عنوان پلنگ ايراني با نام علمي ‌P.p.saxicolor طبقه‌بندي كردند. ‌

در سال 2001 نيز اولگا اوفيركينا و همكارانش در مقاله‌اي با استفاده از روش‌هاي ژنتيك مولكولي معتبر نتيجه‌گيري كردند كه پلنگ‌هاي غرب و مركز آسيا از دو زيرگونه ‌P.p.nimr و ‌P.p.saxicolor بوده و به اين ترتيب تعداد زيرگونه‌هاي پلنگ در سراسر محدوده پراكنش آن را 9 مورد اعلا‌م كردند. آنها معتقد بودند كه تمامي پلنگ‌هاي خاورميانه به‌جز پلنگ عربي كه تمايز آن از طريق شيوه‌هاي ژنتيك مولكولي اثبات شده، ‌بايد تحت يك نام ‌P.p.saxicolor طبقه‌بندي شده و هيچ مانع جغرافيايي قابل توجهي در سراسر محدوده پراكنش زيرگونه وجود ندارد كه منجر به جدايي ريخت‌شناسي اين زيرگونه در اين منطقه شود. ‌

با اين حال به دليل آنكه در مطالعه مذكور تعداد نمونه‌هاي پلنگ ايراني مورد استفاده، 9 نمونه از باغوحش‌هاي مختلف بودند و نمونه‌اي از طبيعت در اختيار نداشتند. ‌محققان ارمنستاني در سال 2006 به بازبيني جايگاه رده‌بندي پلنگ در قفقاز و كشورهاي مشابه كه بخش اعظم گستره پلنگ‌هاي خاورميانه را دربر مي‌گيرند با استفاده از صفات ريخت‌سنجي جمجمه‌اي (بدون كاربرد تكنيك‌هاي معتبر ژنتيكي)! پرداختند و نظرات كاملا‌ جديدي را ارائه كردند. ‌

آنها اين نظريه كه تمامي جمعيت‌هاي غرب آسيا به استثناي شبه‌جزيره عربستان متعلق به زيرگونه ‌P.p.saxicolor است را مورد نقد قرار داده و نتيجه گيري كردند كه پلنگ‌هاي شمال ايران شباهت زيادي به پلنگ‌هاي قفقاز داشته و زيرگونه ‌P.p.sindica را براي آن پيشنهاد دادند. به اين ترتيب بر اساس آخرين منابع علمي معتبر، امروزه ديگر زيرگونه‌اي با نام پلنگ ايراني در دنيا وجود ندارد. در صورتي كه از 1300 قلا‌ده پلنگي كه طبق برآورد خوروزيان در سال 2003 براي خاورميانه اعلا‌م شده، حدود 859 قلا‌ده آن يعني بيش از 65‌درصد درايران زيست مي‌كنند. از اين به بعد فراموش نكنيم كه از پلنگ ايراني با نام پلنگ قفقازي ياد كنيم چون ديگر پلنگ ايراني طبق آخرين انتشارات علمي وجود خارجي ندارد. ‌

نكته جالب در اين ميان اين است كه تا به امروز بيشترين تعداد پايان نامه‌هاي مربوط به گوشتخواران در ايران درباره اينگونه در مقايسه با ساير گوشتخواران انجام گرفته يا در حال انجام است چرا كه پلنگ علا‌قه‌مندان و طرفداران زيادي دارد، ‌ولي آيا تا به حال شنيده بوديد كه چه تصميمي براي پلنگ‌هاي كشورمان گرفته‌اند؟ اين مطلب از اين بابت بيان شد كه بيش از يك سال است كه كلمه ايراني را از پلنگي با اين معروفيت و محبوبيت - كه بخش عمده جمعيت آن در كشورمان زيست مي‌كند - گرفته‌اند بدون آنكه خبري منتشر شود! حالا‌ معلوم نيست چه بر سر ساير گونه‌هاي غيرمعروفمان رفته و مي‌رود. ‌

با اين روندي كه پيش مي‌رود، زياد ‌تعجب نكنيد اگر روزي در آينده نزديك، يك محقق گمنام عراقي پيدا شده و ادعا نمايد كه گوزن زرد ايراني درست نبوده و بايد گوزن زرد عراقي ناميده شود! چه نشسته‌ايم كه پلنگ ايراني از دست رفت.